Барнео — Солтүстік полюске шаңғымен жасалған экспедиция
2015 жылғы сәуірде Қазақ Географиялық Қоғамы ұйымдастырған қазақстандық экспедиция Солтүстік полюске жетті. Арктикадағы Барнео мұзды базасы арқылы өткен сапардың қорытындысында, 14 сәуірде, 90° солтүстік ендікте Қазақстанның мемлекеттік туы мен Қазақстан халқы Ассамблеясының туы көтерілді. Жоба полярлық саяхат, командалық жұмыс және елді халықаралық деңгейде таныстыру міндеттерін біріктірді.
Арктикаға бағыт алған жоба
Солтүстік полюске шаңғымен жету ҚазГеоның халықаралық экспедициялық жобаларының бірі болды. Сапар Қазақстан халқы Ассамблеясы жылына арналып, Қазақстанның БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің 2017–2018 жылдардағы тұрақты емес мүшелігіне кандидатурасын қолдау идеясымен байланыстырылды.
Ұйымдастырушылар жобаның мақсатын Қазақстанды әлемдік ғылыми, мәдени және гуманитарлық кеңістікте таныстырумен ұштастырды. Полярлық бағытты таңдау бұл міндетке нақты мазмұн берді: қатысушылар күрделі табиғи ортада ортақ мақсатқа ұмтылып, сапар тәжірибесін жұртшылықпен бөлісті.
Барнеоның экспедициядағы орны
Барнео — Солтүстік Мұзды мұхиттың қалқымалы мұзында құрылатын маусымдық лагерь мен мұзды әуеайлақ. Ол полюске бағытталған экспедициялар үшін көлік және ұйымдастыру тірегі қызметін атқарды.
Солтүстік полюс құрлықта орналаспағандықтан, мұндағы саяхат мұхит мұзының үстімен өтеді. Мұз қозғалады, жарылады және кей жерлерде үйіліп, өтуге қиын кедергілер түзеді. Сондықтан полярлық маршрутта қашықтықпен қатар, мұз жағдайы мен бағытты дұрыс таңдау да маңызды.
Барнео атауы осы жобада Арктикаға кіретін қақпа ретінде көрінеді. Ал сапардың түпкі мақсаты — географиялық Солтүстік полюс, яғни 90° солтүстік ендік еді.
Команда және дайындық
Шаңғылы топтың құрамында Бақыт Керімжанов, Сергей Бодров және Константин Орлов болды. Полюсте ту көтеруге қатысқан экспедиция мүшелерінің қатарында ҚазГео өкілі Нұрлан Абдуов та аталады.
Дене дайындығы 2014 жылы басталды. Қатысушылар Талғар маңындағы шаңғы-биатлон кешенінде тұрақты жаттығып, ұзақ қашықтықтарды жүріп өтті. Дайындық барысында шартты мұз жарықтарынан арқанмен байланысып өту, бір-бірін сақтандыру және алғашқы көмек көрсету әрекеттері пысықталды.
Мұндай жаттығулардың мәні тек төзімділікті арттыруда болған жоқ. Олар қатысушылардың бір-бірінің мүмкіндігін білуіне, ортақ қимылды үйлестіруіне және күрделі жағдайда қалай әрекет ететінін алдын ала келісуіне мүмкіндік берді.
Алматыдан полярлық мұзға дейін
Бағыт Алматыдан Ослоға, одан Шпицберген архипелагындағы Лонгйир қаласына жалғасты. Мұнда команда жабдықтарын тексеріп, жаттығу шығуларын жасап, шатыр тігу мен азық-түлік дайындауға көңіл бөлді.
Келесі кезең Барнео арқылы өтті. Осыдан кейін сапардың негізгі шаңғылы бөлігі басталды. Қатысушыларға мұз үстімен қозғалып, табиғи кедергілерден өту қажет болды.
ҚазГеоның жоба туралы қысқаша есебінде қатты аяздың техника жұмысына әсер еткені айтылады. Бұл дерек полярлық сапарда адам дайындығымен қатар, жабдықтың сенімділігі де маңызды екенін көрсетеді.
90° солтүстік ендіктегі Қазақстан туы
2015 жылғы 14 сәуірде экспедиция Солтүстік полюске жетіп, Қазақстан мен Қазақстан халқы Ассамблеясының туларын көтерді. Бұл сәт ұзақ дайындық пен маршрут бойындағы жұмыстың нәтижесі болды.
Сапардың мәдени жалғасы да болды: Лонгйирге оралғаннан кейін қатысушылар жергілікті тұрғындарды қазақ тағамдарынан дәм татуға шақырып, ұлттық кәдесыйлар табыстады.
Барнео арқылы өткен экспедиция ҚазГео тарихында полярлық сапарды елді таныстыру ісімен байланыстырған жоба ретінде қалды. Оның мазмұны — жеткен географиялық нүктеде, команда жинаған тәжірибеде және жол бойында орнаған адами байланыстарда.